چشم به راه

چشم به راه

خدايا ،

آنان كه همه چيز دارند مگر تو را به سخره مي گيرند

آنان را كه هيچ ندارند مگر تو را !

***

هر كودكي با اين پيام به دنيا مي آيد

كه خدا هنوز از انسان نوميد نيست

***

خدا به انسان مي گويد :

)) شفايت مي دهم از اين رو كه آسيبت مي رسانم

دوستت دارم از اين رو كه مكافاتت مي كنم . ((

***

آنان كه فانوسشان را بر پشت مي برند،

سايه هايشان پيش پايشان مي افتد !

***

ماه روشني اش را در سراسر آسمان مي پراكند

و

لكه هاي سياهش را براي خود نگه مي دارد !

***

كاريز خوش دارد خيال كند كه رودها

تنها براي اين هستند كه به او آب برسانند !

***

خدا

نه براي خورشيد

 و

 نه براي زمين

بلكه براي گل هايي كه برايمان مي فرستد ،

چشم به راه پاسخ است .

توسط : فاطمه روشن بخش

 

نکاتی مهم در باره ی زلزله

 

نکات مهم در مورد زلزله و اقدامات ایمنی

تعریف:
زلزله، لرزش ناگهانی و سریع زمین بدلیل ایجاد شکستگی و جابجایی لایه‌های درونی زمین است. چنین لرزشی، می‌تواند منجر به تخریب و درهم شکستن ساختمانها و پلها، نشت گاز شهری و اختلال در شبکه برق و تلفن گردد. به همین دلیل در زلزله، علاوه بر عوارض مستقیم ناشی از تخریب، باید منتظر عواقبی همچون آتش‌سوزی، خفگی ناشی از گاز، انفجار و... نیز باشیم. ساختمانهایی که از اصول ساختمان‌سازی مناسب برخوردار نباشند و یا برروی زمینهای ناپایدار و سفره‌های آب زیرزمینی بنا شده باشند، بیش از همه در معرض خطرند. زلزله در هر زمانی از شبانه‌روز و هر روزی از سال محتمل است. بدرستی قابل پیش‌بینی نیست و باید به گونه‌ای زندگی و محیط خود را آماده کنیم که در صورت بروز این حادثه، شاهد کمترین آسیب و خسارات باشیم.


مقیاس سنجش شدت زلزله

متداولترین واحد اندازه‌گیری شدت زمین‌لرزه، در سال ۱۹۳۵ میلادی توسط چارلز ریشتر ابداع شد. مقیاس ریشتر، اندازه‌گیری لگاریتمی انرژی آزاد شده در جریان زمین‌لرزه می‌باشد. معمولاً زمین‌ لرزه‌هایی با قدرت ۵/۴ ریشتر و بالاتر، آنقدر قوی هستند که توسط اکثریت لرزه‌نگارهای جهان حس شوند. همه ساله، هزاران زلزله در سطح کره زمین ثبت می‌گردد. زمین‌لرزه‌ها ناگهانی، بی‌رحمانه و بدون اخطار و اطلاع قبلی رخ می‌دهند. شناسایی عوامل خطر و آماده‌سازی جامعه و شهرها جهت کاهش تلفات و خسارات ناشی از زلزله اهمیت بسزایی دارد.
قبل از وقوع زلزله

هریک از ما به نوبه خود می‌توانیم در هشیاری و آمادگی مردم شهرمان در برابر زلزله مؤثر باشیم:
- می‌توانیم با مطالعه کافی و تمرین، جهت رویارویی با زلزله آماده شویم تا لااقل، در صورت بروز زلزله، در زمره نجات یافتگان، به سایر امدادگران بپیوندیم.
- می‌توانیم با آموزش مناسب فرزندان و افراد خانواده، از آمادگی آنان اطمینان حاصل کنیم.
- در هنگام ساخت و خرید منزل و آماده‌سازی آن، همچنین چیدن لوازم و دکوراسیون، همواره بیاد داشته باشیم که ممکن است بزودی زلزله‌ای در پیش باشد.
- لوازم ضروری، کمکهای اولیه، دفترچه تلفنهای ضروری و سایر موارد را درمکانی ایمن و مورد اطلاع کلیه افراد خانواده نگهداری کنیم.
- در انتقال اطلاعات و تجارب خود به همسایگان، دوستان و بستگان کوشا باشیم.
- - از پخش کردن شایعات و اخبار نامطمئن درباره زلزله پرهیز کنیم.
- در هنگام وقوع زلزله، بیشترین مکانهای در معرض خطر عبارتند از ساختمانهای قدیمی و فرسوده، مناطق مجاور ساختمانها و نزدیکی دیواره خارجی ساختمانها. در شهرهای بزرگ که بیشتر ساختمانها، چند طبقه یا بلند مرتبه هستند،
- بیشترین تلفات زلزله مربوط به کسانی است که شتابزده به سمت بیرون از منزل حرکت می‌کنند و دچار آسیب ناشی از افتادن اجسام سنگین، فروریختگی آوار یا پرتاب شیشه‌های شکسته می‌گردند.
- بهترین روش محافظت در هنگام زلزله، پناه بردن به زیر لوازم محکم و سنگین همچون میزهای محکم و یا چارچوب درهاست..
اقدامات ایمنی در منزل،محل کار ومدارس

- اتصال قفسه‌ها را به دیوار محکم کنید.
- وسایل بزرگتر را در طبقات پایین‌تر قفسه‌ها جای دهید.
- ظروف شکستنی همچون بطریها، ظروف شیشه‌ای و چینی را از بزرگ به کوچک در طبقات پایین به بالا و در قفسه‌های دردار و قفل شده نگهداری نمایید.
- آویختنی‌های سنگین همچون تابلوهای بزرگ و قاب‌عکسهای شیشه‌دار را در مکانی بدور از تختخواب، مبل و صندلی یا سایر مکانهایی که امکان افتادن بروی سر مردم دارد، نصب نمایید.
- چراغهای آویز و لوسترها را کاملاً به سقف محکم کنید.
- سیم‌کشی فرسوده برق و لوله‌کشی نامطمئن گاز و آب را اصلاح کنید تا خطر آتش‌سوزی، انفجار، خفگی و خطرات دیگر به حداقل برسد.
- آبگرمکن منزل را کاملاً به دیوار - یا به زمین - محکم نمایید.
- از راههای خروجی اضطراری بخصوص در مدارس و مراکز عمومی اطلاع داشته باشید.
- کلیه ترکهای بالای دیوارها یا روی سقفها، همچنین گچ‌کاریهای آسیب دیده را ترمیم کنید. چنانچه احتمال مشکل عمقی‌تر در ترک وجود دارد، حتماً بصورت اصولی آنرا ترمیم نمایید.
- حشره‌کشها، سموم گیاهی و مواد قابل اشتغال را در جای مطمئن و قفل‌دار، ترجیحاً نزدیک به سطح زمین نگهداری کنید
شناسایی نقاط ایمن در هر مکان                                                                         - زیر وسایل بزرگ و محکم مثل میز یا نیمکت
- در کنار دیواره‌های داخلی منزل و کنج اتاقها.
- مکانهایی بدور از پنجره، آینه، تابلو،قفسه‌های بلندو سنگین یا لوازمی که احتمالسقوط آنها وجود دارد.
در نظر داشتن مناطق ایمن در اطراف منزل محل کار

- فضاهای باز، بدور از ساختمانها و درختان و خطوط برق و تلفن.
- مناطق مسطح که درزیرآنها فضای خالی یا سفره آب زیرزمینی وجود نداشته باشد
نگهداری وسایل ضروری

چراغ قوه و رادیو با باتری اضافی،
جعبه کمکهای اولیه،
غذای کنسرو شده و قوطی بازکن،
داروهای ضروری،
اندکی پول نقد،
کارت شناسایی و
کفشها و دستکشهای محکم و مقاوم.
ادامه مطلب     (فاطمه شهابی)

ادامه نوشته

تولیدمثل

همه ي جانداراني كه پيرامون ما هستند يا تك سلولي و يا پر سلولي هستند هر يك از اين جانداران توانايي دارند كه هم نوع خود را به وجود آورند. به عبارت ديگر توليد مثل كنند.

 

اهميت توليد مثل:

همه ي موجودات زنده براي بقاي خود فعاليت هايي مانند: تنفس كردن، رشد كردن، .... انجام مي دهند. اما يكي از مهمترين كارهاي موجودات زنده فعاليت در جهت بقاي نسل خود است. اگر جانداري نتواند فعاليت غير توليد مثل انجام دهد از بين مي رود اما اگر اين گونه از جانداران نتواند فعاليت توليد مثل انجام دهد نسل جاندار منقرض خواهد شد. بقاي نسل در جاندار به عوامل ارثي محيطي جاندار مربوط مي شود.

توانايي مقاومت يك جاندار در برابر بيماري ها، شكار شدن، عوامل محيطي، آب و هوا، تغييرات دما، بلاياي طبيعي مانند زلزله، سيل، آتشفشان از جمله عوامل محيطي و ارثي هستند.

 فاطمه زهرا كاويان                                                                                              ادامه مطلب

ادامه نوشته

ترافیک بزرگ ترین مشکل شهر تهران

ترافیک بزرگ ترین مشکل شهر تهران

ساماندهی واژه قشنگی است. به خصوص وقتی قرار است در شهری زندگی کنی که ترافیک های وحشتناک دارد، آلودگی هوا و آلودگی صوتی و تورم و مشکل جای پارک هم دارد. ساماندهی واژه قشنگی است به خصوص وقتی زمانی را به یاد بیاوری که برای یافتن یک خانه کوچک روزهای بی شمار از این سر شهر تا آن سر شهر راهی خیابان ها شده ای بی آنکه نتیجه ای گرفته باشی.

ساماندهی در این شهر بزرگ که هر روزش را باید با یک موضوع تازه آغاز کنی واژه قشنگی است. این شهر شهر تبکرده من و تو است. با خیابان هایش که دیگر گنجایشی برای عبور و مرور این همه خودرو در آنها دیده نمی شود.

این شهر در حال ساماندهی هر روز بزرگ تر می شود، هر روز به عجیب تر گونه ای بر قیمت هر متر خاک آن افزوده می شود، هر روز ترافیک اش گسترده تر می شود تا کسانی را که در آن زندگی می کنند به این نتیجه زیبا برساند که با ساماندهی می توان جلوی بسیاری از این مشکلات را گرفت.

ادامه نوشته

ثال 2: دستگاه زیر را حل کنید.

 

حل:

ابتدا طرفین معادله اول را در عدد 6 و طرفین معادله دوم را در عدد 2 ضرب می کنیم تا مخرج ها حذف شوند.

 

بنابر این x=۶ و y=۶ جواب دستگاه می باشد.

 

---

  

روش قیاسی:

در این روش از هر دو معادله x یا y را پیدا نموده و مساوی هم قرار می دهیم.

مثال: دستگاه زیر را حل کنید.

 

حل:

 

 

 

 

 

1- دستگاه فقط یک جواب دارد در صورتیکه

2- دستگاه بیشمار جواب دارد در صورتیکه

3- دستگاه جواب ندارد در صورتیکه

 

 

 

 

þ تست1 :

مجموع جوابهای یک دستگاه دو معادله و دو مجهولی برابر 15 و تفاضل جواب ها برابر 3 است.

حاصل ضرب جواب های این دستگاه کدام است؟

د) 54

ج) 48

ب) 42

الف) 36

 

---

 

 þ تست2 :  

در یک قلک 25 سکه 100 ریالی و 250 ریالی به مبلغ 4000 ریال موجود است.

تعداد سکه های 100 ریالی برابر است با:

د)20

ج) 15

ب) 10

الف) 5

 

---

 

þ تست3 :  

به ازای چه مقدار از m دستگاه معادلات جواب ندارد؟

- د) 2

ج) 2

ب) 1

الف) 1-

 

---

 

þ تست4 :  

جواب x در دستگاه چقدر است؟

- د) 2

ج) صفر

ب) 1-1

الف) 1

 

---

 

þ تست5 :  

اگر y=ax+b معادله خطی باشد که از دو نقطه می گذرد, حاصل a+b کدام است؟

-د) 11

ج) 11

-ب) 9

الف) 9

 

---

 

 

دستگاه معادله های خطی شامل مجموعه ای از دو یا چند معادله خطی می باشد.

منظور از حل دستگاه, به دست آوردن مقادیری برای مجهولات است که به ازای آن مقادیر این معادله ها بر قرار باشند.

 

مثال:

 

مشخصات:

*نام:دستگاه معادله های خطی

*این دستگاه شامل دو معادله ی خطی می باشد.

*این دستگاه شامل دو مجهول x و y است.

*به ازای x=-۶ و y=۳ هر دو معادله بر قرارند.

*جواب دستگاه در واقع طول و عرض نقطه ی تقاطع این دو خط می باشد.

 

دستگاه دو معادله ی دو مجهولی:

یک دستگاه دو مجهولی درجه اول به شکل زیر است:

        

این دستگاه شامل دو معادله و دو مجهول می باشد. مجهول های دستگاه در مورد هر موضوعی می توانند باشند . برای حل دستگاه روشهایی وجود دارد که دو روش حذفی و قیاسی را توضیح می دهیم.

 

روش حذفی:

در این روش هر یک از دو معادله مفروض را در عددی ضرب می کنیم که ضریب های یکی از مجهول ها در دو معادله قرینه شود, آنگاه طرفین دو معادله را نظیر به نظیر جمع می کنیم و ساده می کنیم, پس از پیدا شدن یکی از مجهول ها آن را در یکی از دو معادله قرار می دهیم و مجهول دیگر را بدست می آوریم.

 

مثال 1: دستگاه زیر را حل کنید.

 

حل:

 

بنابر این x=-۳ و y=۲ جواب دستگاه می باشد.

 

ساختمان مفصل و هفت‌خوان استخوان

مفصل

به طور کلی محل اتصال دو استخوان به یکدیگر را مفصل می نامند. شاید به نظر شما مفصل قسمت چندان مهمی از بدن انسان نباشد، ولی اصول علمی بسیار دقیقی در آن رعایت شده است. اگر یک قهرمان وزنه برداری می تواند دویست کیلوگرم وزنه را روی دستش نگه دارد و هشت تکه استخوان مچ دست او از هم جدا نشود، به دلیل ارتباط محکم این استخوانها در سطوح مفصلی است، و اگر فوتبالیستی با سرعت روی پاهای خود می دود و در حین دویدن با پا محکم به توپ ضربه می زند و استخوانهایش از هم جدا نمی شوند، علتش وضعیت عالی مفصلهای پا است. اکنون به شگفتیهای ساختمان مفصل توجه کنید:
مفصلها انواع مختلف دارند، اما به طور کلی می توان آنها را به دو دسته تقسیم کرد:

دسته اول مفصلهایی که حرکت زیاد دارند، یعنی دو استخوان می توانند در محل اتصال تحرک زیادی داشته باشند، مانند: مفصل آرنج، زانو،مچ دستها، و پاها، دسته دوم مفصلهایی که استخوانهای جمجمه، و پا حرکت بسیار مختصری دارند، مانند: مفصلهای بین مهره ها، ساختمان این دو نوع مفصل با یکدیگر فرق دارد .

مفصل متحرک

بین دو استخوان فاصله کمی وجود دارد که آن را حفره مفصلی می نامند. یک ورقه نازک غضروف مفصلی، سطح مفصلی هر دو استخوان را می پوشاند. یک کپسول از بافت همبند خیلی سفت، که سطح داخلی آن نرم و لغزان است، مفصل را پوشانده است و رباطهای متعددی در داخل حفره مفصلی بین دو سر استخوان وجود دارد. رباط عبارت است از بافت همبند محکمی که دو استخوان را به هم وصل می کند. رباط و زردپی هر دو از طناب محکمترند. اطراف کپسول مفصلی هم چند رباط قرار گرفته است. کپسول مفصلی و رباطهای درون مفصلی و بیرون مفصلی سبب می شوند که استخوانها محکم به یکدیگر بچسیند و از هم جدا نشوند.

مفصل غیر متحرک

در این نوع مفصل دو استخوان، حفره مفصلی وجود ندارد بلکه دو استخوان به وسیله بافت همبند محکم، غضروف، و یا استخوان به هم وصل شده اند

 

هفت‌خوان استخوان

آشنایی با اسکلت بدن انسان


تنها چیزی که از جسم ما در زیر خاک باقی می‌ماند اسکلت و استخوان‌های ماست. استخوان‌ها از بادوام‌ترین اشیا در روی کره زمین هستند. بدن انسان در حدود ۲۰۶ استخوان دارد. البته تعداد استخوان‌ها تفاوت دارند. به‌طور مثال، یک کودک معمولاً ۳۳ مهره در ستون فقرات دارد. در بالغان قطعات پایینی به هم جوش خورده استخوان خاجی و دنبالچه ایجاد می‌گردد که در این صورت تعداد مهره‌ها به ۲۶ عدد می‌رسد. تعداد دنده‌ها نیز تغییر می‌کند. قاعدتاً تعداد دنده‌ها باید ۱۲ جفت باشد ولی در بعضی‌ها ۱۱ و در عده‌ای هم ۱۳ جفت است. استخوان‌ها از لحاظ اندازه نیز متغیرند، به‌طوری‌ که بزرگ‌ترین آنها مربوط به استخوان ران و کوچک‌ترین آنها مربوط به استخوان رکابی گوش است که در عمق گوش میانی قرار دارد. این هفته می‌خواهیم با ساختمان اسکلت بدن انسان بیشتر آشنا شویم...

● ساختمان استخوان

استخوان بافتی است همبندی که از سخت‌ترین بافت‌های بدن انسان به شمار می‌رود. استخوان از یک ماده بنیادی آلی که در نمک‌های غیرآلی ذخیره شده‌اند، تشکیل شده است. سختی استخوان به سبب وجود همین نمک‌های غیرآلی است که تقریبا ۶۰ درصد وزن کل استخوان را تشکیل می‌دهند. این نمک‌ها عمدتا شامل کلسیم، فسفات و مقداری منیزیم و کربنات هستند. خارج کردن نمک‌های کلسیم از یک استخوان با قرار دادن استخوان در اسید معدن رقیق امکان‌پذیر است.
شکل استخوان پس از خارج کردن نمک‌های کلسیم به هم نمی‌خورد ولی نرم می‌شود، به‌طوری که مثلا یک استخوان دراز را آن‌قدر می‌توان خم کرد که دو انتهای آن به هم برسند. یک غشای همبندی به نام پریوستیوم سطح خارجی استخوان‌ها را می‌پوشاند. این غشا در مفاصل حرکتی که با غضروف مفصلی پوشانده شده‌اند، وجود دارد. پریوستیوم محتوی یک شبکه عروق خونی است که از طریق آن، عروق به داخل استخوان نفوذ می‌کنند.

● انواع استخوان

در برش عرضی، دو گونه استخوان تشخیص داده می‌شود.
▪ استخوان متراکم
با چشم معمولی و غیرمسلح، به صورت متراکم و بی‌شکل دیده می‌شود و لایه خارجی استخوان را تشکیل می‌دهد. موقعی که استخوان متراکم زیر میکروسکوپ مورد بررسی قرار می‌گیرد، واحدهایی با آرایش منظم مشاهده می‌شوند که سیستم هاورس نام دارد.
▪ استخوان اسفنجی
از رشته‌های استخوانی شبکه‌ای که فضای ما بین آنها توسط چشم معمولی قابل رویت است تشکیل شده است. مقدار هر یک از دو نوع استخوان فوق، از استخوانی به استخوان دیگر و از قسمتی از استخوان به قسمتی دیگر فرق می‌کند و به میزان قدرت مورد نیاز آن استخوان بستگی دارد. در تنه استخوان دراز، یک لایه خارجی ضخیم از نوع استخوان متراکم وجود دارد. در صورتی که در یک استخوان نامنظم و یا کوتاه لایه متراکم استخوان نسبتا نازک است. استخوان اسفنجی دارای لاملاهایی است که از نظر ساختمان شبیه به لاملاهای استخوان متراکم هستند با این تفاوت که فضاهای موجود در استخوان اسفنجی بزرگ‌تر بوده و سیستم‌های هاورس فقط در ترابکول‌های بزرگ دیده می‌شوند. استخوان اسفنجی مواد غذایی خود را از رگ‌های اطراف دریافت می‌کند.
▪ شرح وظایف استخوان
ـ استخوان چارچوب نگه دارنده بافت‌های نرم را تشکیل داده و به منزله تکیه‌گاهی برای تحمل وزن بدن می‌باشد.
ـ استخوان اهرمی است که ماهیچه‌ها برای ایجاد حرکت، فشار خود را بر آن اعمال می‌کنند.
ـ استخوان از ارگان‌های حیاتی خاصی محافظت می‌کند مانند جمجمه که از مغز حفاظت می‌کند.
ـ استخوان از نظر دارا بودن بافت تولید کننده سلول‌های خونی، دارای اهمیت می‌باشد.
ـ استخوان منبع تجمع نمک‌های کلسیک است.

● توسعه و رشد استخوان‌ها

در مدت تکامل بدن انسان، بیشتر استخوان‌ها ابتدا به صورت غضروف نمایان می‌شوند. اما تعداد کمی از آنها مانند ترقوه و استخوان‌های سقف جمجمه ابتدا توسط پرده‌های متشکله مزودرم ظاهر شده و هیچ غضروفی ندارند. این تشکیلات اولیه غضروفی پرده‌ای بعدها طی مراحل استخوان‌سازی به استخوان تبدیل می‌شوند. بعضی از استخوان‌ها از یک مرکز استخوان‌سازی منفرد به وجود می‌آیند. به این معنی که تشکیل استخوان از یک نقطه در ماده اولیه شروع شده و تا استخوانی شدن تمام استخوان ادامه می‌یابد.
استخوان‌های دیگر (مانند استخوان‌های دراز) از بیش از یک مرکز استخوان‌سازی استخوانی می‌شوند، به‌طوری که در بعضی از مراحل رشد، استخوان به وسیله قسمت‌های غضروفی به چند بخش تقسیم می‌شود.
اولین مرکز استخوان‌سازی که در هر استخوان ظاهر می‌شود مرکز استخوان سازی اولیه، و مراکز بعدی، مراکز استخوان‌ سازی ثانویه نامیده می‌شوند. مرحله نموی که در آن این مراکز ظاهر می‌شوند در هر استخوان تقریبا ثابت است. بنابراین تعیین سن یک کودک با رشد طبیعی با انجام رادیوگرافی از مناطق به خصوصی از اسکلت وی امکان‌پذیر است.
در یک استخوان دراز نمونه مرکز استخوان‌سازی اولیه در مرکز غضروف اولیه، در حدود هشتمین هفته زندگی جنینی ظاهر شده و تا استخوانی شدن تمام تنه استخوان ادامه می‌یابد. تنه یک استخوان دراز و در حال رشد دیافیز نامیده می‌شود.

● استخوان‌های ۵ گانه

اسکلت بدن ما از تعداد زیادی استخوان تشکیل شده است که بعضی از آنها فرد و بعضی دیگر زوج هستند. استخوان‌ها از نظر شکل و اندازه بسیار متفاوتند ولی به‌طور کلی آنها را به ۵ گروه اصلی می‌توان تقسیم‌ کرد:
۱) استخوان‌های دراز: استخوان دراز، از یک تنه تقریبا استوانه‌ای با یک قسمت پهن در دو انتها تشکیل شده‌اند. این گروه بیشتر استخوان‌های اندام‌های فوقانی و تحتانی را در بر می‌گیرد.
۲) استخوان‌های کوتاه: از نظر شکل تفاوت‌های زیادی باهم دارند ولی به طور کلی می‌توان آنها را به شکل مکعب در نظر گرفت. این گروه استخوان‌های قسمت پروکسیال دست و پا را در بر می‌گیرند که به ترتیب استخوان‌های کارپال و تارسال نامیده می‌شوند.
۳) استخوان‌های پهن: استخوان‌های پهن در مقایسه با قطرشان سطح پهن دارند و شامل استخوان‌های سقف جمجمه و دنده‌ها می‌شوند.
۴) استخوان‌های نامنظم: استخوان‌های نامنظم در نظر شکل تفاوت‌های زیادی باهم دارند و در هیچ‌کدام از گروه‌های فوق قرار نمی‌گیرند و شامل استخوان‌هایی می‌شوند که ستون فقرات و بعضی از استخوان‌های جمجمه را تشکیل می‌دهند.
۵) استخوان‌های سزامویید (کنجدی): این استخوان‌ها در تاندون‌های نزدیک مفاصل ظاهر می‌شوند.
مهم‌ترین استخوان این گروه، استخون کشکک است.


● مغز استخوان


استخوان دراز، دارای یک حفره مرکزی به نام موولا است. این حفره با مغز استخوان، که در میان ترابکول‌های استخوان اسفنجی نیز دیده می‌شود، پرشده است. به هنگام تولد تمامی مغز استخوان سلول‌های خونی را تولید می‌کنند که به آن مغز قرمز استخوان گفته می‌شود. با آغاز دوران بلوغ، مغز قرمز فقط در استخوان‌های جمجمه، قرقره‌های استخوان‌های کتف، ستون مهره‌ها، دنده‌ها، لگن و انتهای فوقانی بازو و ران‌ها یافت می‌شود. در هر جایی که مغز قرمز توسط مغز زرد یا به عبارت دیگر، چربی جایگزین شده باشد بافت خون‌ساز کمی در آنجا وجود خواهد داشت.
ـ آسیب استخوان جمجمه ناشی از گلوله تفنگ
ـ سوراخ شدن استخوان ناشی از ضربه شمشیر
ـ پوکی استخوان
ـ استخوان سالم
ـ استخوان رکابی گوش کوچک‌ترین استخوان بدن.

    فاطمه روشن بخش   

 

ميرزا کوچک خان

ميرزا کوچک خان

 ميرزا يونس معروف به ميرزا کوچک فرزند ميرزا بزرگ اهل رشت، در سال 1259 شمسی ديده به جهان گشود. سالهای نخست عمر را در مدرسه حاجی حسن واقع در صالح آباد رشت و مدرسه جامع آن شهر به آموختن مقدمات علوم دينی سپری کرد. در سال 1286 شمسی در گيلان به صفوف آزاديخواهان پيوست و برای سرکوبی محمد علی شاه روانه تهران شد. همزمان با اوج گيری نهضت مشروطه در تهران شماری از آزاديخواهان رشت کانونی به نام مجلس اتحاد تشکيل دادند و افرادی را به عنوان فدائی گرد آوردند.

ميرزا کوچک خان که در آن دوران يک طلبه بود و افکار آزادی خواهانه داشت به مجلس اتحاد پيوست. در سال 1294 شمسی به جای مجلس اتحاد (هيئت اتحاد اسلام) از يک گروه هفده نفری در رشت تشکيل گرديد. بيشتر افراد اين گروه روحانی بودند و ميرزا کوچک خوان عضو موثر آن بود. اين هيئت هدف خود را خدمت به اسلام و ايران اعلام کرد و بزودی ميرزا کوچک خوان رهبری آن را به عهده گرفت. پس از اشغال نواحی شمالی ايران از سوی ارتش روسيه تزاری هيئت اتحاد اسلام به مبارزه با ارتش تزاری پرداخت و يک گروه مسلح به عنوان فدايی تشکيل داد و روستای کسما را از ناحيه فومن مرکز کار خود قرار داد و در آنجا سازمان اداری و نظامی به وجود آورد. هيئت اتحاد اسلام پس از چندی به کميته اتحاد اسلام تبديل شد و اعضای آن به 27 نفر افزايش يافت و رهبری کميته را ميرزا به عهده گرفت و تا پايان سال 1296 شمسی بخش وسيعی از گيلان و مازندران و طارم و آستارا و طالش و تنکابن زير نفوذ کميته اتحاد اسلام در آمد. اين کميته «نهضت جنگل» يا «حزب جنگل» ناميده شده است.

برای از بين بردن نهضت جنگل وثوق الدوله اقدامات زيادی بکار برد و نامه تأمين برای ميرزا کوچک خان نوشت ولی ميرزا نپذيرفت و پس از درگيريهای فراوان عده‌ای از سران نهضت از جمله دکتر حشمت تسليم نيروهای دولتی در رشت شدند. در اين درگيری شماری از افراد کشته شدند و دکتر حشمت دستگير و در دادگاه نظامی در 4 ارديبهشت 1298 محکوم به اعدام شد. چون مذاکرات صلح با جنگليها به نتيجه نرسيد نيروهای دولتی به تعقيب جنگليها پرداختند.

برخی از نيروها متفرق، برخی تسليم و برخی کشته شدند. با چنين وضع سخت و دردناکی ميرزا در سرمای شديد زمستان از همسرش خداحافظی می‌کند و در اعماق جنگل عقب می‌نشيند تا بتواند نيروهای پراکنده را در فرصت مناسب جمع آوری و ساماندهی کند، اما در اثر سرما از بين می‌رود. رهبر نهضت جنگل يک روحانی و مرد دين بود، او انقلاب جنگل و همه مظاهر آن را از دريچه انديشه‌های سياسی که از اسلام آموخته بود می‌نگريست. او يک باره دست به قيام مسلحانه نزد، همه راهها را آزمود و مردانه پا به صحنه کارزار نهاد. 
او شاهد به توپ بستن مجلس توسط محمد علی شاه و تحصن علما در سفارت عثمانی بود. او به اميد نجات مشروطه به مجاهدين پيوست و در فتح قزوين شرکت کرد و همچنين در فتح تهران نيز شرکت نمود و با قوای استبداد جنگيد. 

وی از مجاهدان مشروطيت و از وفاداران به اسلام بود و سخت به اتحاد جهان اسلام عشق می‌ورزيد. تاخت و تازهای خارجی در صحنه سياست و اقتصاد کشور و سياست بازی عناصر منافق و خود فروخته وضع آشفته تر گيلان و بی کفايتی دولتمردان انگيزه هايی بود که اين روحانی جوان، حساس و دلسوخته را به ميدان سياست و سپس به صحنه کارزار کشاند.

نخست در برابر استبداد محمد علی شاه ايستاد و سپس با شخصيتهای با نفوذ تماس گرفت و در آخرين مرحله از تلاش خود سلاح به دست گرفت و در برابر نيروهای بيگانه به مقاومتی جانانه پرداخت. او بارها در برابر مردم گيلان هدف از نهضت خود را احيای قوانين اسلام اعلام کرد و ياد آور شد که ميرزا کوچک هرگز اسلحه را از خود دور نميکند مگر وقتی که مطمئن باشد افراد ايرانی از تجاوز متجاوزان بيگانه و ستمکاران داخلی مصون و از امنيت و رفاه برخوردار هستند.

 

فاطمه روشن بخش

 

چند جمله ی زیبای انگلیسی همراه با ترجمه ی فارسی

 

Prayer is not conquering God’s reluctance but taking hold of God’s willingness. دعا غلبه بر مخالفت خدا نيست بلكه دستيابي به رضايت اوست.   Love is the highest gift of GOD. عشق والا ترين هديه خداوند است.   GOD heals, and doctor takes the fee! خدا شفا مي دهد و پزشك حق ويزيت مي گيرد!   Man is certainly stark mad; he cannot make a worm, yet he makes gods by the dozens! انسان واقعاً ديوانه است؛ يك كرم هم نمي تواند بسازد اما ده ها خدا مي سازد.   Every happening great and small, is a parable whereby GOD speaks to us, and the art of life is to get the message. هر اتفاقي كه مي افتد، چه كوچك چه بزرگ، وسيله اي است براي آنكه خدا با ما حرف بزند و هنر زندگي دريافت پيام است.   The nearer the soul is to GOD, the less its disturbances since the point nearest the circle is subject to the least motion هر چه روح به خداوند نزديكتر باشد، آشفتگي اش كمتر است. زيرا نزديك ترين نقطه به مركز دايره كمترين تكان را دارد.   GOD, often in his wisdom , sends his angels down to walk with us. We know them best as friends. معمولاً خداوند فرشته هايش را پايين مي فرستد تا با ما قدم بردارند.ما آنها را به صورت دوستانمان مي شناسيم    فاطمه شهابی

دوست داشتن

اه چه حالتی دارد! نه به وصف می­آید و نه  به فهم! دوست داشتن چه قدرتی دارد، در خویشاوندی و صمیمیت راستین چه نیروی معجزه گر خدایی نهفته است. چه لذتی است اینجا در "خود را نادیده گرفتن " در "خود را لقمه لقمه کردن" و به دهان دوست دادن که بجود و بجود و بجود و طعم و عصاره­اش را بمکد و تفاله­اش را بر خاک بریزد و این خود بهترین زندگی کردن است! و اینها و اینگونه نعمت­ها را همه از او دارم! من کی با این حالات آشنا بودم؟ کودک را، پدرش، مادرش می­زند و او به گریه می­افتد و از درد فریاد می­کشد، اما چه می­کند؟ با چهره برافروخته و چشمانی سرخ و گونه­های خیس از اشک، خود را به دامن مادرش یا پدرش، همان که آزارش داده است می­افکند.            

   کاری ازفاطمه شهابی                                                                 دکتر دکتر علی شریعتی 

» قرقره ها و تسمه های محرک

 

قرقره ها را در حال کار ببینید!

توضیح اولیه

قرقره ها برای تغییر جهت حرکت یا اتصال بخش های مختلف یک دستگاه به هم مورد استفاده قرار می گیرند. قرقره ها: تصویر سمت چپ یک قرقره ساده است. وقتی طناب را به سمت پایین می کشیم وزنه به همان میزان به سمت بالا می رود. درقرقره مرکب سمت راست طناب به دور دو قرقره پیچیده شده است. در این شکل از آنجا که وزنه به قرقره کندتر متصل است، وزنه نسبت به حالت قبل که مستقیماً به طناب وصل بود، با سرعت کمتری بالا می رود. این کاهش سرعت با افزایش نیرو بر وزنه متناسب است. مقدار افزایش نیرو به وزنه بستگی به این دارد که چند مرتبه طناب به دور قرقره ها پیچیده شده باشد. اگر طناب را چندین بار به دور قرقره بپیچانید، بلند کردن وزنه از روی زمین به آسانی امکانپذیر خواهد شد.

تسمه های محرک: تسمه های محرک در تسمه چرخ ها برای انتقال حرکت دورانی از یک مکان به مکان دیگر مورد استفاده قرار می گیرند. در شکل سمت چپ دو قرقره هم اندازه اند. حرکت با اصطکاک بین تسمه، و چرخ می تواند منتقل شود. در صورت نیاز می توان از تسمه دندانه دار یا زنجیر تسمه نیز استفاده کرد. با چرخاندن تسمه جهت حرکت چرخ می تواند تغییر کند. در شکل راست دو قرقره هم اندازه نیستند به این منظور که ببینیم چگونه سرعت دوران می تواند تغییر کند.

فاطمه شهابی

اهرم ها

اهرم ها بخش اصلی بسیاری از ساز و کارها می باشند. اهرم ها به منظور تغییر در مقدار، شدت و جهت حرکت مورد استفاده قرار می گیرند.

محل قرار گرفتن بار و نقطه ی نیرو قابل تغییراند و می توان آن ها را در نقاط مختلف اهرم جابجا کرد.

نقطه ثابتی که اهرم حول آن حرکت می کند، تکیه گاه نام دارد.

در مثال بالا نیرو و بار در خلاف جهت هم حرکت می کنند.

وقتی فاصله ی بار تا تکیه گاه سه برابر فاصله نیرو تا تکیه گاه باشد، جابه جایی بار نسبت به نیرو سه به یک خواهد بود.

اهرم ها به سه نوع مختلف تقسیم می شوند:

اهرم نوع اول: الاکلنگ یا ترازوی دو کفه ای مثال هایی از این نوع اهرم اند. در این نوع، نیرو و وزنه در دو طرف تکیه گاه قرار گرفته اند. وقتی یکی به سمت پایین حرکت می کند. دیگری به بالا می رود. ( تجسم کنید که با یکی از دوستانتان روی الاکلنگ نشسته اید. اگر شما به پایین نیرو وارد کنید، دوستتان به بالا می رود و برعکس ) مقدار و بزرگی جابجایی با فاصله ی بار از تکیه گاه متناسب است.

 

اهرم نوع دوم:

 

اهرم نوع دوم: نمونه ی این اهرم، فرقون است که در ساختمان سازی برای جابجا کردن آجر و ماسه استفاده می شود. در این نوع اهرم، وزنه بین نیرو و تکیه گاه قرار دارد. فایده ی این نوع اهرم ها این است که می توان وزنه های خیلی سنگین را با استفاده از آن ها بلند کرد.

اهرم نوع سوم:

 

در این نوع اهرم نیرو بین تکیه گاه و وزنه قرار دارد. استفاده از جاروهای دسته بلند، نوعی از کاربردهای این نوع اهرم است. فایده  استفاده از این اهرم ها، حرکت زیاد وزنه است.

 کاری از فاطمه شهابی

كار، انرژي و توان

وقتی به جسم ساکن نیرو وارد شود, ممکن است جسم در جهتی که نیرو بر آن وارد می شود به حرکت درآید. در این صورت می گوییم نیرو روی جسم کار انجام داده است.

کاروقتی انجام می شود که نیروی نقطه اثر خود را جابه جا کند.

 

توجه: هر چه نیرو یا جابه جایی بزرگتر باشد, کار انجام شده بیش تر است.

در این گونه مثال ها نیرو و جابه جایی در یک جهت هستند, بنابر این مقدار کار از رابطه ی زیر به دست   می آید.

جابه جایی � نیرو = کار

W=F.d

گاهی ممکن است نیروی وارد شده و جابه جایی در یک راستا نباشند. در این صورت مولفه ای از نیرو کار انجام می دهد که در راستای جابه جایی باشد.

در شكل مقابل فرد به وسيله طنابي كه با سطح افق زاويه Θ (تتا) مي سازد جسم را روي سطح افقي مي كشد.

در این شکل نیروی F نیروی فرد و Θ زاویه بین نیروی F نسبت به راستای جابه جایی است.

 

دراين صورت نيروي F به دو نيروي FsinΘا (F سينوس تتا) و FcosΘ (اF كسينوس تتا) تجزيه مي شود.

مولفهFcos Θ ا  مولفه نیرو در راستای جابه جایی است. در این حالت مقدار کار برابر است با:

W= F cosΘ . d

 

با توجه به مطالب بالا, کار را می توان از رابطه کلی زیر به دست آورد:

W= F . d . cosΘ

 

در اين رابطه زاويه بين راستاي نيور و جابه جايي (Θ) بر حسب درجه، نيرو (F) بر حسب نيوتن (N)، جابه جايي (d) بر حسب متر (m) بر حسب نيوتن متر يا ژولj است                                      فاطمه شهابي                                                                                       ادامه مطلب:

ادامه نوشته

باز هم هر روز عاشورا و هر جا کربلا

 

ای حسین فاطمه این کینه هامان را ببین
قلب مجروح درون سینه هامان را ببین
یازده خورشید را کشتند و داغ تو فزون
تکه تکه زین ستم آیینه هامان را ببین

گرچه شد خورشید ما در پرده ی غیبت ولی
می رسد نورش ز ماه حضرت سید علی*
باز هم هر روز عاشورا و هر جا کربلا**
باز هم فتنه،  اگرچه هست حجت ها جلی

ترس ما کشته شدن یا غارت این خانه نیست
بلکه دنیایی شدن با مسلک کوفی گری ست
گر که بگذاریم امام خویش را تنها به تشویق هوا
فرق ما با آن جنایت پیشگان سفله چیست؟***

ای حسین فاطمه داغت درون قلب ماست
نهضتت رسواگر روی تمام فتنه هاست
شمر را در هر زمان نومید از قتلی کنیم****
          که پی خورشید و مه دشنه به دست و بی حیاست                              < فاطمه شهابی>  

  من اگر خدا بودم

 

من اگه خدا بودم شهر بم هرگز نمی لرزید
نیمه شب اون غنچه ی نوزاد از نگاه مرگ نمی ترسید
من اگه خدا بودم مادرهای دجله ی خونین نمی مردند
از فرات سرخ آلوده ، نو عروسها ماهی مرده نمی خوردند
من اگه خدا بودم دخترهای اورشلیم و غزه و صیدا
جای حکم تیر و نارنجک ،ترانه می نوشتند روی دیوارها
هر کسی جای خدا بود ،شاهد این روزگار و این زمین زار
دسته کم معجزه ای می کرد برای بچه های بی کس و بیمار

اگه کفره کلام من ، یکی حرفی بگه بهتر
وگرنه بازی واژه نمی بازم من کافر
صدای زنگ بی رحمی سر هر کوچه و برزن
به گریه میرسه از درد دل سنگ و دل آهن

اگه دیوار کجی ها رفته بالا تا ثریا
دست معمار خدا بود خشت اول من و ما
چه عیبی داشت اگه فردا جهان بهتر از این می شد
خدا میرفت و یک مادر پرستار زمین می شد

اگه کفره کلام من ، یکی حرفی بگه بهتر
وگرنه بازی واژه نمی بازم من کافر
صدای زنگ بی رحمی سر هر کوچه و برزن
به گریه میرسه از درد دل سنگ و دل آهن

من اگه خدا بودم شهر بم هرگز نمی لرزید !!!!!!!!!                                      کاری از فاطمه شهابی

سلسله ی قاجاریه

 سلسله ی قاجاریه

آغا محمد خان قاجار بنیانگذار دودمان قاجاریه در ایران است. زاده: ۲۷ محرم ۱۱۵۵ هجری قمری برابر با ۲۷ خرداد ماه ۱۱۲۱ خورشیدی و ۱۷ ژوئن ۱۷۴۲ میلادی در دشت اشرفی در میانه راه ساری به گرگان؛
تاجگذاری: ۱۵ ربیع الثانی ۱۱۹۵ هجری قمری برابر با ۱ فروردین ماه ۱۱۶۱ خورشیدی و ۲۱ مارس ۱۷۸۲ میلادی در ساری؛
مرگ: ۲۱ ذی الحجه ۱۲۱۱ هجری قمری برابر ۲۷ اردیبهشت ماه ۱۱۷۷ خورشیدی و ۱۷ می‌۱۷۹۸ میلادی در شوشا؛

 
 کاری از: فاطمه شهابی

ادامه نوشته

مختصری از زندگی نامه ی امام رضا

نام: على. كنيه: ابوالحسن (چون كنيه امام موسى كاظم (علیه السلام) نيز ابوالحسن است، به امام رضا (علیه السلام) ابوالحسن ثانى نيز گفته مى‏شود). القاب: رضا، صابر، رضى، وفى، فاضل و صديق. از ميان لقب‏هاى فوق، «رضا» شهرت بيشترى دارد. علت اين كه آن حضرت را «رضا» ناميده‏اند، اين است كه پسنديده خدا در آسمان و مورد خشنودى رسول خدا(ص) و ائمه اطهار (علیهم السلام) در زمين بوده و دوستان و دشمنان به اتفاق از وى خشنود و راضى بودند. منصب: معصوم دهم و امام هشتم شيعيان. تاريخ تولد: يازدهم ذيقعده سال 148 هجرى. برخى مورخان تاريخ تولد آن حضرت را سال 151 هجرى و برخى ديگر سال 153 هجرى، پنج سال پس از وفات امام جعفر صادق (علیه السلام) دانسته‏اند. محل تولد: مدينه مشرفه، در سرزمين حجاز (عربستان سعودى كنونى). نسب پدرى: ابوالحسن، موسى بن جعفر بن محمد بن على بن حسين بن على ‏بن ابى‏طالب (علیه السلام). نام مادر: نجمه. نام‏هاى ديگرى نيز براى او نقل شده است؛ مانند: تكتم، اروى، سكن، ام البنين، شقرا، خيزران، سمانه، صقر و طاهره. اين بانوى فاضله كه با تربيت حميده -مادر امام موسى كاظم (علیه السلام)- به كمالات انسانى و اخلاق اسلامى دست يافته بود، بهترين زنان عصر خويش در تعقل، ديندارى و حيا بود. مدت امامت: از زمان شهادت پدرش، امام موسى كاظم (علیه السلام)، در رجب سال 183، تا سال 203 هجرى، به مدت بيست سال. آن حضرت در سن 35 سالگى به امامت رسيد. تاريخ و سبب شهادت: آخر ماه صفر سال 203 هجرى به وسيله زهرى كه مأمون عباسى در خراسان به آن‏حضرت خورانيد. حضرت رضا (علیه السلام) در هنگام شهادتش، 55 ساله بود. برخى سال شهادت آن حضرت رإ؛ سال 205 و برخى 201 هجرى دانسته‏اند. محل دفن: مشهد مقدس (در استان خراسان، در كشور ايران). همسران: 1. سبيكه يا خيزران، مادر امام محمد تقى (علیه السلام). 2. ام حبيبه (دختر مأمون). و چند ام ولد. فرزندان: 1. امام محمد تقى (علیه السلام) كه پس از شهادت پدرش، در سن هفت سالگى به امامت رسيد. علماى شيعه ايشان را تنها فرزند امام رضا (علیه السلام) دانسته‏ اند؛ اما در برخى منابع، فرزندان ديگرى نيز براى آن حضرت ذكر شده است كه عبارتند از: 2. ابو محمد حسن. 3. جعفر. 4. ابراهيم. 5. حسن. 6. عايشه. 7. فاطمه. پس از نبرد ميان امين و مأمون، فرزندان هارون الرشيد، براى به دست آوردن منصب خلافت و پيروزى نهايىِ مأمون بر امين، در سال 201 هجرى امام رضا (علیه السلام) به اجبار و اكراه مأمون به ولايت‏عهدى وى برگزيده شد. مأمون با اين كه در ظاهر براى امام رضا (علیه السلام) احترام ويژه‏اى قائل بود و ايشان را بر همگان، از جمله علويان و عباسيان، مقدم مى‏داشت، اما در ضمير خود، به مقام علمى و اجتماعى آن حضرت حسد مى‏برد و كينه ايشان را در دل داشت. سرانجام نيز با توطئه‏اى پنهان، آن حضرت را به شهادت رساند. منبع : شبکه جهانی ثامن

شاه عباس بزرگ یا شاه عباس یکم

 

شاه عباس بزرگ یا شاه عباس یکم

شاه عباس بزرگ  یا شاه عباس یکم (۹۹۶-۱۰۳۸ه‍. ق / ۱۵۸۷-۱۶۲۹م) نامدارترین شهریار دوران صفوی است. او فرزند شاه محمد خدابنده و پنجمین شاه از دودمان صفوی است که بر ایران به مدت بیش از ۴۲ سال با اقتدار آمیخته با استبداد شهریاری نمود.

شاه عباس در هجده سالگی قزوین را متصرف شد و خود را شاه ایران خواند. او برای آنکه خیالش از جانب عثمانی آسوده گردد، قرارداد صلحی با آن کشور بست و غرب کشور را به آنان واگذارد. سپس به اصلاح امور داخلی و فرو نشاندن شورش ولایات مختلف کشور مشغول شد.

او ازبکان را شکست داد و وارد جنگ با عثمانی شد. او در سه نوبت با عثمانی جنگید و در هر سه بار پیروز شد. همچنین دو بار به گرجستان حمله کرد و آن را غارت کرد.

از آخرین لشکرکشی‌های او می‌توان به فتح قندهار و آزادسازی جزایر و بنادر خلیج فارس از دست پرتغال نام برد. در زمان شاه عباس درآمد نقدی و غیر نقدی کشور بالا رفت و همچنین تجارت با کشورهای خارجی افزایش یافت. او بسیاری از نقاط کشور را آباد کرد و بناهای بسیاری ساخت که هنوز برخی از آنها پابرجاست.

شاه عباس در طول حیاتش یکی از فرزندانش را کشت و دو تن دیگر را کور کرد و دو پسر دیگرش نیز در کودکی مردند؛ بدین ترتیب در هنگام مرگ جانشین شایسته‌ای از خود باقی نگذاشت و به ناچار نوه او با نام شاه صفی به پادشاهی رسید.

• تاج گذاری: ۹۸۹ هجری قمری
• مکان تاج گذاری: شهر هرات در ایالت خراسان (اکنون در افغانستان)
• جانشین: شاه صفی (سام میرزا پسر صفی میرزا)

ادامه نوشته

اعداد گویا

رياضي سوم راهنمايي
 

اعدا

رياضي سوم راهنمايي
 

مهارتهای زندگی

خودآگاهی                        مهارت های ده گانه ی زندگی

خودآگاهی ، توانایی شناخت و آگاهی از خصوصیات ، نقاط ضعف و قدرت ، خواسته ها ، ترس و انزجار است. رشد خودآگاهی به فرد کمک می کند تا دریابد تحت استرس قرار دارد یا نه و این معمولا پیش شرط ضروری روابط اجتماعی و روابط بین فردی مؤثر و همدلانه است.

ادامه نوشته

هسته زمین

 آشنایی

 هسته زمین از عمق 2900 کیلومتری تا مرکز زمین گسترش دارد و ضخامت کلی آن 3471 کیلومتر است. مطالعات نشان داده است که در عمق تقریبی 5120 کیلومتری ، یک انفصال در خواص الاستیک هسته وجود دارد این ناپیوستگی که ناپیوستگی لمان نام دارد، هسته خارجی را از هسته داخلی جامد جدا می‌کند و هسته بیرونی از گوشته توسط ناپیوستگی گوتنبرگ - ویشرت جدا می‌شود. در حالت کلی هسته از سه قسمت هسته بیرونی ، هسته جامد داخلی و هسته مرکزی تشکیل شده است.   

ادامه نوشته

سرگذشت زمین

به نام خدا

    فصل ۳:                                        سر گذشت زمین

 ۱ ـ آغاز و شکلگیری کائنات:

حدود پانزده میلیون سال پیش، در اثر انفجار بزرگی موسوم به بیگ‌بنگ                                           

 (Big Bang) جهانی که ما در آن زندگی می‌کنیم متولد شد.

۲ـ تولد خورشید و سیارات دیگر:

۷ میلیارد سال بعد از واقعه بیگ‌بنگ خورشید و به تدریج طی میلیاردها سال ۹سیاره

 اطراف آن ازیكی توده های غباری كه در اثر انفجار بزرگ پدید آمده بود و آن را

سحابی خورشیدی می نامیدند به وجود آمد .

۳- تولد زمین :

بسیاری از دانشمندان عقیده دارند که زمین درحدود۴۵۰۰ میلیون سال پیش تشکیل شده است.

۴- حیات بر روی زمین :

از گذشته تا حال دانشمندان درباره‌ی منشأ حیات و تنوع جانداران تفکر کرده و به دنبال پاسخی

می‌گشته‌اند . به همین جهت به دنبال شواهدی بودند .

ادامه نوشته

زمین ناآرام

هسته زمین

 آشنایی

 هسته زمین از عمق 2900 کیلومتری تا مرکز زمین گسترش دارد و ضخامت کلی آن 3471 کیلومتر است. مطالعات نشان داده است که در عمق تقریبی 5120 کیلومتری ، یک انفصال در خواص الاستیک هسته وجود دارد این ناپیوستگی که ناپیوستگی لمان نام دارد، هسته خارجی را از هسته داخلی جامد جدا می‌کند و هسته بیرونی از گوشته توسط ناپیوستگی گوتنبرگ - ویشرت جدا می‌شود. در حالت کلی هسته از سه قسمت هسته بیرونی ، هسته جامد داخلی و هسته مرکزی تشکیل شده است.   

هسته بیرونی

هسته بیرونی از ناپیوستگی گوتنبرگ - ویشرت در عمق 2900 کیلومتری شروع و تا عمق 5120 کیلومتری که ناپیوستگی لمان قرار دارد ادامه می‌یابد. ترکیب عمومی هسته آلیاژ آهن - نیکل است و به همین دلیل به آن نیف یا نیفه نیز می‌گویند. لازم به ذکر است که امواج S از هسته مایع خارجی عبور نمی‌کنند. هسته خارجی دارای حرکات همرفتی است که سرعت آنها چندین کیلومتر در سال است. حرکت وضعی زمین تاثیر به سزایی در این حرکات داشته و این اثربه نام تاثیر کوریولیس نامیده می‌شود.

گردش هسته خارجی دارای تقارن استوایی می‌باشد که توسط دو لکه برآمده در سطح هسته مایع مشخص می‌شود و این دو لکه در حقیقت محل تظاهر سلولهای واگرا در سطح می باشند. این سلولهای واگرا در سطح هسته مایع و در مرز بین لایه و هسته مایع به صورت شعاعی پخش شده و در راستای نصف النهاری که تقریبا در راستای شمال و جنوب زمین هسته مایع را دور می‌زند، بهم رسیده و در این محل همگرا می‌باشند. این بخش احتمالا به فرم یک گودی حلقه مانند دور هسته مایع و در راستای شمال – جنوب تظاهر پیدا می‌کند.   منشا میدان مغناطیسی زمین

می‌دانیم که حرکت سیال هادی الکتریسیته به شرط آنکه در میدان مغناطیسی قرار داشته باشد، جریان الکتریکی تولید می‌کند (اصل دینامو). بنابراین منشا میدان مغناطیسی زمین ممکن است مربوط به حرکات هسته باشد. دو لکه یاد شده که دارای تقارن استوایی‌اند، به ترتیب در زیر بخش جنوب هندوستان و دیگری در حوالی پرو ، قرار دارد (آلگر ، 1985). این دینامیک بر اساس مشاهدات دقیق تغییرات میدان مغناطیسی زمین در 30 سال گذشته و مشاهدات و مطالعات ژئوفیزیکی بازسازی شده است. با توجه به اینکه آلیاژ Ne-Fi از سیلیکات سنگین‌تر است ، لذا جدایی و تفکیک هسته آهنی و استقرار آن در مرکز زمین ، با توجه به قوانین فیزیک امری طبیعی است.

استقرار آن در مرکز زمین ، بر اساس مدل تجمع همگن قابل توضیح است و بعد از استقرار هسته مایع در مرکز زمین ، هسته جامد به تدریج رشد کرده و به حجم فعلی خود رسیده است. با توجه به سن تشکیل زمین و قطر هسته جامد ، آهنگ رشدی برابر 0.5 میلیمتر در سال می‌توان برای آن در نظر گرفت و باید توجه داشت که این آهنگ رشد ، میانگین کلی رشد است و بدیهی است که آهنگ رشد در بدو تشکیل هسته جامد بسیار اندک از رقم میانگین بوده و در حالت فعلی بیشتر از میانگین یاد شده است.

اساسا تبدیل آلیاژ آهن - نیکل مذاب به جامد یک واکنش گرمازا است و گرمای حاصل از آن به همراه تلاشی مواد رادیواکتیو موتور حرارتی زمین را تامین می‌کنند. در حالت کلی گردش هسته مایع به دور هسته جامد آهنی به عنوان یک سیم پیچ که هسته آهنی را در بر گرفته و جریان الکتریکی که از سیم پیچ عبور می کند همان پرتوی کیهانی است که از قطبین زمین به تله می‌افتد. شفق قطبی هم در اثر این پرتوی کیهانی بوجود می‌آید. 

 عناصر موجود در هسته

اندازه گیری‌های دقیق به کمک امواج لرزه‌ای نشان می‌دهد که وزن مخصوص هسته 10 درصد کمتر از مقداری است که از طریق آلیاژ Ne-Fi در فشار 1.5 تا 3 مگا بار تعیین می‌شود. بنابراین عناصر سبک وزن و احتمالا کربن ، سیلیکات ، پتاسیم ، گوگرد ، FeO و سرب و عناصر سیدروفیلی نظیر و ... در هسته وجود دارند. این عناصر ناسازگار نسبت به محیط شدیدا احیایی هسته زمین به همراه سلولهای همرفتی هسته مایع در لایه تخلیه می‌شوند و به احتمال زیاد از طریق پلومها و سوپر پلومها از خلال گوشته تحتانی ، تحولی و فوقانی به سطح انتقال می یابند.

عناصر کالکوفیلی نظیر در گوشته کمیاب هستند و احتمالا مقادیری از آنها در هسته متمرکز شده است. با توجه به اینکه آنومالی دوپال در عرضهای جغرافیایی پایین و در حوالی جنوب هند و ساحل غربی پرو حداکثر می‌باشد. شاید ارتباطی بین این آنومالی و لکه‌های برجسته بر روی هسته مایع در همین نقاط که عمل تخلیه عناصر ناسازگار را بر عهده دارند، وجود داشته باشد. حرارت لازم برای مایع نگه داشتن هسته مایع ، به احتمال زیاد از عناصر رادیواکتیوی نظیر پتاسیم 40 تامین می‌شود که می‌تواند در شبکه کانیهایی مثل جرفی شریت حضور داشته باشد.با توجه به اینکه این کانی در کندریت‌ها شناسایی شده است، شاید در ترکیب هسته اولیه نیز این کانی حضور داشته و تحت شرایط شدیدا احیایی عنصر لیتوفیلی نظیر پتاسیم خاصیت کالکوفیلی و حتی سیدروفیلی از خود بروز می‌دهد. بطور کلی مباحث راجع به پترولوژی هسته زمین مدیون مطالعات فراوان بر روی متئوریت‌های آهنی (سیدریت‌ها) است. این متئوریت‌ها از نظر فراوانی در دسته دوم اهمیت قرار دارند. از نظر ساختمان کریستالوگرافی و درصد Ni ، آلیاژ Ne-Fi به سه دسته تقسیم می‌شوند :

هگزا هدریت‌ها با میزان Ni ، 4 تا 6 درصد اکتا هدریت‌ها با میزان Ni ، 6 تا 14 درصد آکتا هدریت‌ها با میزان Ni ، 6 تا 14 درصد آتاکسیت‌ها با بیش از 14 درصد وزنی Ni به غیر از Ne-Fi عناصری نظیر نیز در ترکیب این متئوریت‌ها حضور دارند.

در اکثر متئوریت‌های فلزی و بالاخص گروه اکتائدریت ساختمان وید من استاتن (Widman Staten) دیده می‌شود که عبارتست از: تقاطع باندهای پهن و عریض (کاماسیت Kamacite ) و تیغه های نازک (تانیت Taenite) با همدیگر که محل تلاقی آنها پلسیت (Pelcite) نامیده می‌شود. مطالعات دیاگرامهای فازی مربوط به آلیاژ Ne-Fi در فشار و حرارت‌های مختلف نشان می‌دهد که تبلور متئوریت‌های آهنی باید در حرارت کم ( مثلا 300 درجه سانتیگراد) و در فشار خیلی زیاد ( اتمسفر) و در حال تعادل انجام شده است.

با این توضیحات نتیجه می‌گیرند که تشکیل متئوریت‌های آهنی الزاما در داخل جسمی به قطر یک سیاره صورت گرفته است و از طرفی توضیحی است برای علت وجودی خاصیت مغناطیسی در هسته که تصور می‌رود، در دمای بالا فرض شده این خاصیت از بین می‌رود. ولی این مطالعات نشان داده است که به احتمال زیاد در دمای هسته زمین پایینتر از مقدار فرض شده برای آن از طریق روند تغییرات گرادیان زمین گرمایی است و حتی از دمای کوری کانیهای فرومغناطیسی تجاوز نمی‌کند.

دهانه آتشفشان

آشنایی

غالبا انتهای فوقانی دودکش در سطح زمین وسیع تر می گردد و دهانه را بوجود می آورد ومعادل لاتین آن crater می باشد.
بعضی آتشفشانها دهانه وسیع و دریاچه مانند (Lake Crater) دارند. در آتشفشانهای انفجاری دهانه بر اثر انفجار ، از بین می رود و دهانه های جدید بوجود می آید.

اشکال مختلف دهانه آتشفشان

1- دهانه های دریاچه مانند (Lake Crater): در آتشفشانهای نوع هاوایی دیده

می شود.

2- دیاترم (Diatreme):

عبارت از حفره ها و چاههایی است که بر اثر انفجار گاز بوجود می آید. منشا این گازها ممکن است ماگمایی باشد و یا از بخار شدن آبهای زیرزمینی بر اثر حرارت حاصل شود . دیاترم های که انواعی از پایپ یا دودکش هستند که در اعماق پوسته واقع شده اند و پر از برش های سنگی هستند. هنوز بدرستی ، مکانیسم ایجاد دیاترم ها مشخص نشده است. منشا گازهای داغ و پرفشار در اعماق ، قدرت انفجار گازهایی که بتواند حجم های زیاد برش ها را در داخل پایپ ها در اعماق ایجاد کند، و مکانیسم حرکت مواد فرار هنوز بدرستی شناخته نشده است.
گاهی پیدایش حفره ها ، ممکن است بدون انفجار و بر اثر خروج گازها در دهانه های بعضی از آتشفشانها باشد. این عمل سبب پراکنده شدن مواد سبک وزن وخاکستری می گردد و حفره های قیفی شکل حاصل می شود که به آنها نیز ، دیاترم می گویند

. - مار (Maar):

به دهانه انفجاری اطلاق می شود که قطر بزرگ داشته و بوسیله دریاچه یا برکه اشغال شده باشد. قطر آن ممکن است 100 تا 1000 متر برسد. معمولا مار در راس مخروط آتشفشانی قرار ندارد و بلکه بر اثر انفجار به صورت گودال هایی در زمین های اطراف آتشفشان حاصل می شود مآر ممکن است بوسیله ماگمای بازیک و یا ماگمای اسیدی بوجود آید

مآرهای بازالتی

قطعات پرتابی به صورت هلال کم و بیش منظم در اطراف دهانه دیده می شود و حداقل نصف اطراف دهانه را در بر می گیرد. جنس این مواد متفاوت است و شامل قطعات لاپیلی ، گدازه شیشه ای ، بمب های گل کلمی می باشد. مآرهای بازالتی بر اثر فوران فراتوماگماتیک (pheratlo-magmatic) حاصل می شود. یعنی بر اثر برخورد سفره های آب دار زیرزمینی با ستون ماگما که از شکاف سنگها نفوذ می کند. در این عمل بدون اینکه ماگما با آب مخلوط شود و در محل برخورد ، در اثر تبخیر آب فشار هیدرواستاتیک فوق العاده ایجاد می کتند. که مانع صعود ماگما می شود. در این حالت کشش بخار در قاعده ستون زیاد می شود. هنگامی که این کشش بیشتر از فشار هیدرواستاتیک گردید انفجار شدید گاز حاصل می شود و بمب های گل کلمی . قطعات جدا شده از جدار دودکش را با خود جدا میکند و از این ماگما لاپیلی های فراوان همراه با بخار آب خارج می گردد. پس از انفجار، نفوذ دوباره آب سبب تکرار این پدیده می شود. انفجار سبب پرتاب مواد به ارتفاع زیاد می شود به نحوی که مواد سنگین تر در مجاورت دهانه و اجزای سبکتر به وسیله ابرهای گازی به اطراف برده می شود. اختلاف عمده مآرهای بازالتی با مآرهای اسیدی در علت انفجار در اثر فشار فوق العاده گازهایی است که در گدازه خیلی غلیظ محبوس مانده و ایجاد آتشفشانهایی از نوع ولکانو، این نوع مآرها را بوجود می آورد.

4- کالدارها (caldera)

کالدراها ، گودیهای نسبتا مهمی هستند که در ساختمان آتش فشانها پدید می آید و قطر آنها ممکن است به چند کیلومتر برسند کالدراها بر سه نوع هستند: کالدراهای انفجاری ، کالدراهای ریزشی ، کالدراهای فرسایشی.  

کالدراهای انفجاری

این کالدراها فقط بر اثر انفجار حاصل می شوند، تراکم و فراوانی گازهای تحت فشار که به انفجار همراه است دهانه وسیعی ایجاد می کند. موادپرتابی ممکن است آتش فشانی نباشد. حتی بعد از انفجار هم گدازه ای ظاهر نمی شود. فوران آتنشفشان باندائی سان در ژاپن نمونه جالب این انفجارات در مقیاس های کوچک کالدراهای انفجاری را می توان دیاترم نامید.  

کالدراهای ریزشی

فراوان ترین انواع کالدراها ، کالدراهای ریزشی هستند. در واقع وقتی از کالدراها صحبت می شود منظور فقط کالدراهای ریزشی است. به دنبال تغییر شکل مخازن ماگمایی در اعماق و خالی شدن بخش های زیرین و سنگین قسمت های فوقانی ، ریزش انجام می شود (در سبلان قطر کالدراهای ریزش 12 کیلومتر و در دماوند 9 کیلومتر است). با پیدایش کالدراهای ریزشی شکاف هایی در مخروط ایجاد می شود که ممکن است حلقه مانند بوده و در اطراف مخروط ظاهر شود در این صورت آن را دایک حلقوی گویند.   

 کالدراهای فرسایشی

 این قبیل کالدراها کمیابند. بر اثر فرسایش جوی مخصوصا یخچالی و بادی فرورفتگیهایی در دهانه بوجود می آید که می توان آن را کالدرا نامید. مسلما این قبیل کالدراها در انواع قدیمی آتشفشانها قابل رویت هستند.  

 فواید آتش فشان ها 

آتش فشان ها در مواردی می توانند سودمند باشند.تشكیل سرزمین هاوجزایرجدید دراثر آتش فشان های زیر دریایی،تولید موادی كه اغلب دراثر هوا زدگی به خاك كشاورزی مرغوب تبدیل می شوند و برجای گذرادن برخی كانسارها رامی توان از فوایدآتش فشان دانست.

 بیشتر بدانید: فعالیت های آتش فشانی،باعث پدید آمدن سرزمین هایی برای سكونت انسان شده اند.ایسلند، ژاپن، هاوایی، هائیتی و بسیاری از جزایر اقیانوس آرام ودریای كارائیب و تقریبا همه قسمت های آمریكای مركزی، محصول پدیده آتش فشان ولكانیسم اند.زین های كشاورزی حاصل خیزی كه در آمریكای مركزی و جنوبی وجود دارند و در آن ها قهوه به عمل می آید، محصول خاكهای مناسب آتش فشانی اند. بهترین نمونه این نوع خاك های پرارزش را در جزیره جاوه می توان یافت. در آن جا، خاك نرم حاصل از خاكستر آتش فشانی آب را خوب نگه می دارد و مواد معدنی چون پتانسیم، كلسیم و سدیم همراه رابه گیاهان می دهد.هوایی كه ما تنفس می كنیم وقسمتی از آبی كه می آشامیم، محصول فعالیت های آتش فشانی است. زیرا در طول زمان، گاز هایی از درون زمین آزاد شده و به اتمسفر نفوذ كرده اند. قسمتی ازهیدروژن واكسیژنی كه آزاد شد، پس از تركیب، آب را به وجود آوردند و آب كره را تشكیل دادند. نیتروژن و اكسیژن هم با گاز های دیگر گرد هم آمدند هواكره را پدید آوردند.  

 زمین لرزه 

تعریف زلزله

برای شناخت هر پدیده ای درجهان واقع لازم است ابتداازآن تعریف مناسب ونسبتاً جامعی داشته باشیم ، چرا که بدون دانستن تعریفی مناسب ازآن نمی توان به کنه پدیده پی برد وآن رابه خوبی درک نمود.
مردم عامی درکلامی ساده زلزله راحرکت ناگهانی زمین ناشی ازخشم نیروهای ماوراء الطبیعه وخدایان می دانند که بر بندگان عاصی وعصیــــــانگر خودکه نافرمانی خداخود را نموده ومرتکب گناهان زیادی شده اند می داننــد .

اگر چه امروزه با گسترش دانش تجربی این تعریف در زمره اباطیل وخرافات قرارگرفته ،ولی هنوز در جوامع ومردم کم دانش وجاهل مورد قبول است.

درفرهنگ تک جلدی عمید زلزله را با فتح حروف‌‌ ‍‍‍‍‎‏« زَ» و « لَ » یعنی زَلزلَه برخلاف آنچه در زبان عامه مردم رایج است ، آورده ومی نویسید :

« زمین لرزه ، لرزش وجنبش شدید ویا خفیف قشر کره زمین که به نقصان درجه حرارت مواد مرکزی واحداث چین خوردگی وفشار یادر اثر انفجارهــای آتشفشانی بوقوع می رسد .»

در فرهنگ جغرافیا تالیف پریدخت فشارکی وهمچنین در فـــــرهــــنـگ جغرافیائی تالیف مهدی مومنی تعریفی مشابه هم به گونه زیر ارائه شده است:

«جنبش یا تکان پوسته زمین که به صورت طبیعی ناشی از زیر پوسته زمین است بعضی وقتها زلزله باعث تغییراتی در سطح زمین می شود ، اما اغلب زیان بوجود آمده ناشی ازتکان ها فقط محسوس است وممکن است زلزله بوسیلــــه یک انفجار آتشفشانی بوجود آید. زلزله در حقیقت در بیشتر نواحی آتشفشانی امری عادی است واغلب قبل ویا همزمان با انفجار اتفاق می افتد . اصل زلزلـــه تکتونیکی است واحتمالاً وجود یک شکست لازمه آن است . موجهای زلزلـــه دست کم در سه جهت اتفاق می افتد ودر یک مسافت قابل ملاحظه از مکــــان اصلی بطور جداگانه حس می شوند . وقتی امواج زلزله ازمکانی می گـــــــذرد زمین وساختمانها می لرزند وبه جلووعقب می روند .بالاترین زیان ناشی اززلزله همیشه در مرکز زلزله یعنی جائی که حرکت بالاوپائین است نیست امـــــــــا در مکانــــهائی که موجهای زلزله بصورت مایل به سطح می رسد ونزدیک مرکــز زلزلــــه باشند دارای بالاترین زیان می باشند .یک زلزله شدید معمولاً بوســـیله یکسری دیــــگر ازتکانها همراه می شود .زلزله ای که که در نزدیک یازیردریا اتفاق مـــــی افتد سبب حرکات شدیدآبها شده وبعضی وقتها امواج بــــــزرگی ازآن ناشی مـــی شود ودر مسافت زیاد این امواج ادامه پیــــدا می کنند وگاهگاهی باعث تلفات جــبران ناپذیر ومرگ ومیرمی شوند .طغیان نواحی ساحلی بیشتراز خود زلزلـــه بــــاعث خسارت می شوند ، در نواحی آتشفشانی زلزله عملاً هر روز اتفاق می افتـــد. به عنوان مثال در هاوائی هرساله صدهاتکانهای کوچک ثبت می شوند .»
درفرهنگ گیتا شناسی تالیف عباس جعفری آمده است:

«جنبش سریع ومحسوسی که درنتیجه جابجائی ویا جایگیری تخته سنگهای زیر پوسته زمین پدید می آید،در نتیجه این جنبش یـــــــک سری لرزش های موجی شکل پدید می آیدوگاه تغییرات ارتفاعی پوسته زمین راباعث می گرددواغلب ضایعات وزیان های جانی وفراوانی ازخود برجا میگذارد.زمین لرزه بیشتر مخصوص نواحی آتشفشانی بوده وگاه باخروش وفوران کوههای آتشفشانی همراه می گرددودرحالات شدیدشکستهاوبریدگیهای مهم ومشخص درروی پوسته زمین از خــودبجـــــای

میگذارد.غالب زمین لرزه ها حداقل با سه نوع موج لرزاننده همراه است .در مرکز وقوع زمین لرزه سه موج مزبور بطور همزمان اثرگذارده و ساختمانهاوتأسیسات واقع دراین منطقه را با نوسان های شدید به عقب و جـــــلوومی برد و حد اکثر خسارت و زیان در محلی که امواج مزبور بطور مورب به سطح زمین می رسندوارد می سازد.....»

محمود صداقت درکتاب“ زمین شناسی برای جغرافیا ” تعریفی بدینگونه ارائة می دهد:

«زمین لرزه عبارت است ازحرکات ولرزش های ناگهانی و گذرا در زمین که از ناحیه محدودی منشأ می گیرد و ازآنجا درتمام جهات منتشر می شوند.»

در کتاب فیزیکال جئوگرافی1 آمده است:

«زلزله یکسری ازتکانها ولرزشهای ناگهانی که از آزاد شدن فشار در طول گسل های فعال ودر مناطق آتشفشانی فعال ناشی می شود.تکانها ولرزشهای سطح زمین که در ارتباط با حرکات پوسته زمین در زیر زمین می باشد.»

در فرهنگ آکسفورد آمده است:

«حرکات ناگهانی وشدید سطح زمین.» از تعاریف ذکر شده در فوق ومنابع دیگر می توان برداشت زیر را نمود:

«زلزله عبارت از حرکات و ارتعاشات نا گهانی سطخ زمین ناشی از شکسته شدن سنگهای پوسته زمین و رها شدن انرژی ذخیره شده در آنها است که در صورت شدت زیاد در مراکز انسانی موجب خسارتهاوزیانهای فراوان می شود.»

زلزله از یکطرف موجب شکسته شدن و جابجائی بین توده های سنگی پوسته زمین می شود و ازطرف دیگر همین جابجائی و شکسته شدن منجر به ایجاد امواج و انتشار در درون زمین می شود ، مانند انداختن قطعه سنگی در حوض یا دریاچه که منجر به ایجاد امواجی می شود. زلزله مانند شکسته شدن قطعه چوب خشک شده ای می ماند که از یکطرف موجب گسیخته شدن چوب و از طرف دیگر موجب انتشار امواج در اطراف خود می شود

مناطق زلزله خیز کره زمین:

 مهمترین مناطق زلزله خیز دنیا درسه منطقه پراکنده اند:

کمر بند چین خورده آلپ – هیمالیا :

جائی که پوسته آسیا – اروپا(اوراسیا) به صفحه آفریقا – هند برخورد می کند .در کشورهای ایتالیا ، یونان ، ترکیه ، ایران ، شمال هند …..

کمر بند اطراف اقیانوس آرام :

جائی که صفحه اقیانوس آرام به صفحه قاره آسیا – اروپا ـ آمریکای جنوبی ـ استرالیا و امریکای شمالی برخورد می کند. در این ناحیه از کامچاتکا تا هکایدو شدیدترین زلزله ها اتفاق می افتد . عمق کانون زلزله در این منطقة به حدود 60 کیلومتر می رسد وامواج تسونامی در اثر زلزله دراین منطقه ایجاد می شود.

کمربند میانی اقیانوس اطلس :

جائی که صفحه اقیانوس اطلس در حال گسترش است این زلزله ها نسبتاً ملایم وآرامش مردم را چندان بهم نمی زند.به استثنای گودالهای اقیانوسی کانون زمین لرزه ها در عمق 50 کیلومتری پوسته زمین است . در گودالهای اقیانوسی کانون زلزله ها در عمق 300 تا 700 کیلومتر مشاهده شده است جائی که به صفحه ای موربی بنام “ سطح بنیوف ” وجود دارد.البته زلزله ها در طول گسلهای تغییرشکل دهنده ( جائی که صفحه ها درامتداد هم می لغزند )نیز وجود دارند مثل زلزله ای که در طول گسل سن آندریاس اتفاق افتاد . (سان فرانسیسکو 1906 ) 

بیشتر بدانید: 

قبل از وقوع زلزله چه باید كرد؟  _ امكان خطر آتش سوزی را، از طریق سیم های برق فرسوده، ارتباطات، نشت دادن لوله های گاز و وسایل گازسوز، بررسی كنید._ محل كلید و شیر اصلی برق، گاز وآب را پیدا كنید_ وسایل سنگین را در طبقات پایین قفسه ها بگذارید و قفسه ها را به دیوار متصل كنید._ اشیای سنگین وافتادنی را هم مهار كنید._ وسایل شكستنی از قبیل ظروف شیشه ای و چینی را در طبقات بالای كمد و قفسه ها نگذارید.                                                                                
 کاری از :فاطمه شهابی

كوهستان هاچگونه به وجود آمده اند؟

   كوهستان هاچگونه به وجود آمده اند؟
 آيا آتش فشان ها ناهمواريهاي جديد ايجاد مي كنند؟

 

چين خوردگي : بعضي از كوهستان ها از چين خوردگي لايه هاي رسوبي انباشته شده در بستر درياها بوجود مي آيند. كوههاي زاگرس و البرز در كشور ما به اين ترتيب ايجاد شده اند.
آتش فشان: برخي از كوهها به علت بيرون ريختن مواد مذاب درون زمين (ماگما) ايجاد شده اند. اين مواد از طريق درزها و شكاف هايي كه در پوسته ي زمين وجود دارد، خود را به روي زمين مي رسانند. كوه دماوند در رشته كوه البرز به اين ترتيب بوجود آمده است.
شكست در زمين : گفتيم كه گاهي قطعاتي از پوسته زمين دچار شكستگي هاي بزرگ و كوچكي مي شود كه به آن ها گسل مي گويند. بالا آمدن بخشي از زمين در امتداد اين گسل ها سبب پيدايش كوه مي شود. بعضي از كوه هاي شرق آفريقا اينگونه ايجاد شده اند.
بالا آمدن مواد مذاب : مواد مذاب (ماگما) همواره به سطح زمين نمي رسند بعضي از آنها به زير لايه هاي زمين نفوذ مي كنند و لايه ها را بالا مي آورند. بعدها ممكن است لايه هاي رسوبي بر اثر فرسايش از بين بروند و مواد سخت بصورت يك كوه ظاهر شوند. شير كوه در يزد و الوند در همدان اين گونه ايجاد شده اند.
البته هيچ يك از كوهستان ها همواره به شكل اوليه باقي نمي مانند و فرسايش به آن ها چهره ي جديدي مي دهد.

  آيا پوسته ي زمين حركت مي كند؟

به قسمت خارجي زمين پوسته مي گويند. پوسته ي زمين در روي خشكي ها، پوشيده از خاك و سنگ است. اين پوسته يكپارچه و كاملاً به هم پيوسته نيست. و از چندين قطعه يا صفحه ساخته شده است.
صفحات پوسته زمين همواره ثابت نيستند و حركت مي كنند. تشت آبي را در نظر بگيريد كه چند قطعه چوب به اشكال نامنظم بر سطح آب افتاده باشد. با حركت آب قطعه چوب ها به حركت در مي آيند. به هم مي خورند و يا از هم دور مي شوند. صفحات پوسته ي زمين هم مانند قطعه چوب ها بر روي مواد مذاب درون زمين شناورند و با سرعت چند سانتي متر در سال حركت مي كنند. در جايي كه صفحات به هم برخورد مي كنند رشته كوه هايي بوجود مي آيند. كوه هاي زاگرس بر اثر نزديك شدن صفحات پوسته زمين ايجاد شده اند. هم چنين در جاهايي كه دو صفحه از هم دور مي شوند، مواد مذاب از درون زمين بالا مي آيند و رشته كوه هايي را در بستر اقيانوس ها ايجاد مي كنند.  

  سؤالات بخش 7 :
1 – كدام كوههاي كشور ما بر اثر چين خوردن لايه هاي رسوبي انباشته شده در بستر دريا بوجود آمده اند؟

زاگرس – البرز  

  2 – كدام كوه كشورمان به علت بيرون ريختن مواد مذاب ايجاد شده است؟

البرز  

  3 – علت پيدايش شيركوه و الوند كدام است ؟

بالا زدگي ، يعني مواد مذاب همواره به سطح زمين نمي رسند و برخي از آنها به زير لايه هاي زمين نفوذ مي كنند و لايه ها را بالا مي آورند.  

  4 – پوسته چيست؟

به قسمت خارجي زمين پوسته مي گويند.  

  5 – رشته كوه هاي زير چگونه بوجود آمده اند؟

الف ) البرز
ب ) كوه هاي شرق آفريقا
الف : از چين خوردگي لايه هاي رسوبي انباشته شده در بستر درياها
ب : بالا آمدن بخشي از زمين در امتداد گسل ها  

  6 – رشته كوه هاي بستر اقيانوس ها چگونه به وجود مي آيند؟

در جاهايي كه دو صفحه از هم دور مي شوند، مواد مذاب از درون زمين بالا مي آيند و رشته كوه هايي را در بستر اقيانوس ها ايجاد مي كنند.  

  درس هشتم : آيا آتش فشان ها ناهمواريهاي جديد ايجاد مي كنند؟

مواد مذاب درون زمين (ماگما) درجست و جوي راهي هستند كه خود را به سطح زمين برسانند. گسل ها كه شكستگي هاي پوسته زمين اند. بهترين جا براي خروج اين مواد از درون زمين هستند و گدازه ها از طريق خود را به روي زمين مي رسانند. بر اثر انباشته شدن و سرد شدن تدريجي اين مواد بر روي زمين كوه هاي آتش فشاني بوجود مي آيند. موادي كه از آتش فشان در سطح زمين جاري مي شوند و به گدازه يا روانه موسومند. گدازه ها در سطح زمين جاري شده و بر سر راه خود همه چيز را مي سوزانند. از دهانه آتش فشان هاي فعال، بمب هاي آتش فشاني، خاكستر و ابرهاي غليظ گوگردي همراه با بخار آب خارج مي شود. اين مواد با سرو صداي زيادي به بيرون پرتاب مي گردند.
بعضي از آتش فشان ها، اكنون فعاليتي ندارند. فقط بعضي پديده ها كه در اطراف آن ها اتفاق مي افتد، نشان دهنده ي فعاليت هاي درون زمين است ، مثل چشمه هاي آب گرم (كه در پيرامون دما زياد است) يا بخارهاي گوگردي اندكي كه از دهانه و منافذ كناره هاي آن خارج مي شود. (مثل تفتان) به اين گونه آتش فشان ها غيرفعال مي گويند. ممكن است از بستر دريا يا اقيانوس بر اثر فوران گدازه ها از درون زمين و بيرون ريختن آن ها بر سطح آب درياها يا اقيانوس ها درمدت كوتاهي يك جزيره بوجود مي آيد. جزيره سورتزي در اقيانوس اطلس در جنوب جزيره ايسلند در مدتي كوتاه بر اثر فوران آتش نشان بوجود آمد. ممكن است بعدها بر اثر انفجار يك دهانه ي آتش فشان كه به شكل جزيره است، در مدت كوتاهي جزيره نابود شود.  

  فعاليت 1 -8
1 – مخروط هاي كوچكي كه در كناره هاي آتش فشان ها فعاليت مي كنند؟ چه نام دارند؟

مخروط جانبي ، مخروط سنگ ، خاكستر و روانه ها  

  2 – در يك آتش فشان مواد مذاب به چند صورت در بين لايه ها قرار مي گيرند. آن ها را نام ببريد.

لايه هاي متقاطع – لايه هاي موازي  

  3 – اگر توده اي از مواد مذاب در زير لايه هاي زمين انباشته شود، و پس از سرد شدن به شكل توده اي وسيع درآيد كه راهي به خارج ندارد، چه ناميده مي شود؟

باتوليت  

  4 – روانه چيست؟

موادي كه از آتشفشان در سطح زمين جاري مي شوند به گدازه يا روانه موسومند  

  5 – چه پديده هايي در كنار آتشفشان غيرفعال رخ مي دهند؟

چشمه هاي آب گرم، بخارهاي گوگردي و منافذ كناره ي آن خارج مي شود.  

  6 – طرز تشكيل يك جزيره آتشفشاني را با ذكر يك مثال شرح دهيد؟

ممكن است در بستر دريا يا اقيانوس بر اثر فوران گدازه ها از درون زمين و بيرون ريختن آنها بر سطح آب درياها، يا اقيانوس ها در مدت كوتاهي يك جزيره بوجود آيد. جزيره سورتزي در اقيانوس اطلس در مدت كوتاهي يك جزيره بوجود آيد. جزيره سورتزي در اقيانوس اطلس در مدتي كوتاه بر اثر فوران آتشفشان بوجود آمد.

 کاری از فاطمه شهابی

انیمیشن نمایش ابر ها

 

 

• نمايش انواع ابرها
  

جهت مشاهده کلیک نمایید 

مثنوی

واژه ی مثنوی از کلمه ی "مثنی" به معنی دوتائی گرفته شده است. زیرا در هر بیت دو قافیه آمده است که با قافیه بیت بعد فرق می کند. مثنوی را می توان به شکل زیر تصویر کرد:

......................الف///////// ...................... الف
...................... ب////////// ...................... ب
...................... ج ////////// ...................... ج
...................... د ////////// ...................... د

از آنجا که مثنوی به لحاظ قافیه محدودیت ندارد بیشتر برای موضوعات طولانی به کار می رود.

خصوصیات مثنوی باعث شده است که داستان ها اغلب در قالب مثنوی سروده شوند. علاوه بر داستان سرایی، برای هر موضوعی که طولانی باشد هم از مثنوی استفاده می شود.

مثلاً در ادبیات آموزشی مثل آموزه های صوفیان هم از قالب مثنوی بهره می برده اند.

سرودن مثنوی از قرن سوم و چهارم هجری آغاز شده است که از بهترین مثنوی ها می توان به شاهنامه فردوسی، حدیقه سنایی، خمسه نظامی و مثنوی مولوی اشاره کرد.

قدیمی ترین مثنوی سروده شده- که اکنون به جز چند بیت چیزی از آن در دست نیست- مربوط به رودکی است که متن کلیله و دمنه را در قالب مثنوی به نظم در آورده بود.

نمونه ای از مثنوی از بوستان سعدی

حکایت

یکی گربه در خانه زال بود----- که برگشته ایام و بد حال بود
روان شد به مهمان سرای امیر----- غلامان سلطان زدند شر به تیر
چکان خونش از استخوان می دوید---همی گفت و از هول جان می دوید
اگر جستم از دست این تیر زن----- من و موش و ویرانه پیر زن

فاطمه زهرا کاویان

---