جملات در عربي به دو قسمت تقسيم مي شوند :   1 -  جمله اسميه   2-  جمله فعليه

تعريف جمله اسميه : به جمله اي گفته مي شود كه با اسم شروع شود. حالا اسم ها عبارتند از  : 1- كلمه هايي كه داراي  ( ال ) مي باشند  مثل :  الجدار    السيارة 

       2- كلمه هايي كه داراي تنوين  ( ــــًــــٍـــــٌـــ ) مي باشند  مثل : معلمٌ  ،  شاكراً  ، حمامةٍ

      3 -  تمام ضمائر  ( ضميرهاي منفصل و متصل ) هو ، هما ، هم ، هي ، هما ، هن ، انتَ ، انتما ، انتم ، انتِ ، انتما ، انتنَّ ، انا ، نحنُ  ، ـهُ ، ـهما ، ـهم ، ـها ، ـهما ، ـهُنَّ ، ـكَ ، ـكُما ، ـكم ، ـكِ ، ـكما ، ـكنَّ ، ـي ، ـنا

       4- اسم هاي اشاره ( دور و نزديك ) هذا ، هذه  ، هذان ، هاتان ، هولاء  ، اولئك 

      5- كلمه هاي پرسشي ( استفهامي )  من ، ما ، اين ، كيف ، ماذا ،

      6- كلمه مونث كه به ( ة ) ختم مي شود .

     اجزاء جمله ي اسميه عبارتند از :         مبتدا        +        خبر

   به جمله هاي زير توجه کنيد :

         اللهُ  قادرٌ  .....  التلميذُ  ناجحٌ  .....  عليٌ عامِلٌ  .....   هِيَ مُعلِّمَةٌ  .....  ذلِكَ  طالِبٌ

     پنج کلمه ي الله ، التلميذ ، علي ، هي و ذلك همه اسم هستند و چون اين جملات با اسم شروع شده اند همگي جمله ي اسميه هستند .

   جملات اسميه از دو بخش اصلي مبتدا و خبر تشکيل شده اند :

    1- مبتدا : به اسمي که در اول جمله ي اسميه مي آيد مبتدا مي گوييم .

    2- خبر : به آن قسمت از جمله ( اسم يا فعل يا حرف )  که معني و مفهوم مبتدا را تکميل مي کند و در باره ي مبتدا اطلاعات مي دهد خبر مي گوييند.

مثال :       اللهُ    قادرٌ                      فاطمةُ     طبيبةٌ

             مبتدا      خبر                    مبتدا        خبر

خصوصيات مبتدا و خبر

         1-  مبتدا هميشه داراي علامت رفع ( ضمه ( ــُــ ) يا تنوين  رفع ( ـــٌــ ) است.

         2 -  خبر هايي که اسم هستند داراي همين علامت مي باشند. مانند:

               اَلطِّفلُ                            صَغيرٌ

              مبتدا مرفوع                  خبر مرفوع

         3-  نام اشخاص اگر مونث باشد، تنوين نمي گيرد . مانند  :  فاطمةُ  طَبيبةٌ .

کلمه ي فاطمه چون اسم شخص و مونث است ، تنوين نگرفته است.

        4 - ضمير و اسم اشاره مي تواند مبتدا واقع شوند . مانند :

            هُوَ    تِلْميذٌ                             هذِهِ   طالِـبَـةٌ

      5 -  خبر ممکن است اسم يا فعل و يا از نوع حرف و اسم ، باشد . هرگاه خبر فعل يا حرف باشد ، آخرش مرفوع نمي باشد ، مثال:

     1 –  حميدٌ  طالِبٌ  ( طالب چون اسم است تنوين رفع گرفته است )

                خبر مرفوع

     2- الطالِبُ  خَرَجَ  مِنَ الْـمدرَسَةِ  .    ( خبر از نوع جمله ي فعليه  )

                   خبر از نوع جمله ي فعليه                                                          

      3 – التلميذُ  فِي  الْبيتِ . ( حرف و اسم )

             خبراز نوع حرف و اسم

      4- هرگاه مبتدا  ( الـ )  نداشته باشد معمولا تنوين مي گيرد و اگر ( الـ ) داشته باشد فقط حركت مي گيرد .

مثال :   مَـجيـدٌ   طالِبٌ                  اَلْـبَـحْـرُ   واسِِعٌ

 5 -  هرگاه اسم مثني مبتدا يا خبر واقع شود با  ( انِ )  نوشته مي شود.

        مانند :  التلميذانِ  مجتهدانِ .

           مبتدا           خبر

6- هرگاه جمع مذکر سالم مبتدا يا خبر واقع شود با  ( ونَ ) نوشته مي شود .